(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 113

॥ శ్రీః ॥
6.113. అధ్యాయః 113
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
భీమసేనపరాక్రమవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-113-0x(4230)(43990)
భగదత్తః కృపః శల్యః కృతవర్తా తథైవ చ।
విందానువిందావావంత్యౌ సైంధవశ్చ జయద్రథః ॥ 6-113-1(43991)
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ తథా దుర్మర్షణో యువా।
దశైతే తావకా యోధా భీమసేనమయోధయన్ ॥ 6-113-2(43992)
మహత్యా సేనయా యుక్తా నానాదేశసముత్థయా ।
భీష్మస్య సమరే రాజన్ప్రార్థయానా మహద్యశః ॥ 6-113-3(43993)
శల్యస్తు నవభిర్బాణైర్భీమసేనమతాడయత్ ।
కృతవర్మా త్రిభిర్భాణైః కృపశ్చ నవభిః శరైః ॥ 6-113-4(43994)
చిత్రసేనో వికర్ణశ్చ భగదత్తశ్చ మారిష ।
దశభిర్దశభిర్బాణైర్భీమసేనమతాడయన్ ॥ 6-113-5(43995)
సైంధవశ్చ త్రిభిర్బాణైర్భీమసేనమడాయత్ ।
విందానువిందావావంత్యౌ పంచభిః పంచభిః శరైః ॥ 6-113-6(43996)
దుర్మర్షణస్తు వింశత్యా పాండవం నిశితైః శరైః।
స తాన్సర్వాన్మహారాజ రాజమానాన్పృథక్పృథక్ ॥ 6-113-7(43997)
ప్రవీరాన్సర్వలోకస్య ధార్తరాష్ట్రాన్మహారథాన్ ।
జఘాన సమరే వీరః పాండవః పరవీరహా ॥ 6-113-8(43998)
సప్తభిః శల్యమావిధ్యత్కృతవర్మాణమష్టభిః ।
కృపస్య సశరం చాపం మధ్యే చిచ్ఛేద భారత ॥ 6-113-9(43999)
అథైనం చ్ఛిన్నధన్వానం పునర్వివ్యాధ సప్తభిః ।
విందానువిందౌ చ తథా త్రిభిస్త్రిభిరతాడయత్ ॥ 6-113-10(44000)
దుర్మర్షణం చ వింశత్యా చిత్రసేనం చ పంచభిః ।
వికర్ణం దశభిర్బాణైః పంచభిశ్చ జయద్రథం ॥ 6-113-11(44001)
విద్ధ్వా భీమోఽనదద్ధృష్టః సైంధవం చ పునస్త్రిభిః ।
అథాన్యద్ధనురాదాయ గౌతమో రథినాం వరః ॥ 6-113-12(44002)
భీమం వివ్యాధ సంరబ్ధో దశభిర్నిశితైః శరైః।
స విద్ధో దశభిర్బాణైస్తోత్రైరివ మహాద్విపః ॥ 6-113-13(44003)
తతః క్రుద్ధో మహారాజ భీమసేనః ప్రతాపవాన్ ।
గౌతమం తాడయామాస శరైర్బహుభిరాహవే ॥ 6-113-14(44004)
సైంధవస్య తథాఽశ్వాంశ్చ సారథిం చ త్రిభిః శరైః ।
ప్రాహిణోన్మృత్యులోకాయ కాలాంతకసమద్యుతిః ॥ 6-113-15(44005)
హతాశ్వాత్తు రథాత్తూర్ణమవప్లుత్య మహారథః ।
శరాంశ్చిక్షేప నిశితాన్భీమసేనస్య సంయుగే ॥ 6-113-16(44006)
తస్య భీమో ధనుర్మధ్యే ద్వాభ్యాం చిచ్ఛేద మారిష ।
భల్లాభ్యాం భరతశ్రేష్ఠ సైంధవస్య మహాత్మనః ॥ 6-113-17(44007)
స చ్ఛిన్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః ।
చిత్రసేనరథం రాజన్నారురోహ త్వరాన్వితః ॥ 6-113-18(44008)
అత్యద్భుతం రణే కర్మ కృతవాంస్తత్ర పాండవః ।
మహారథాఞ్శరైర్విద్ధ్వా వారయిత్వా చ మారిష ॥ 6-113-19(44009)
విరథం సైంధవం చక్రే సర్వలోకస్య పశ్యతః ।
తదా న మమృషే శల్యో భీమసేస్య విక్రమం ॥ 6-113-20(44010)
స సంధాయ శరాంస్తీక్ష్ణాన్కరమారపరిమార్జితాన్ ।
భీమం వివ్యాధ సమరే తిష్ఠితిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ ॥ 6-113-21(44011)
కృపశ్చ కృతవర్మాచ భగదత్తశ్చ వీర్యవాన్ ।
విందానువిందావావంత్యౌ చిత్రసేనశ్చ సంయుగే ॥ 6-113-22(44012)
దుర్మర్షణో వికర్ణశ్చ సింధురాజశ్చ వీర్యవాన్।
భీమం తే వివ్యధుస్తూర్ణం శల్యహేతోరరిందమాః ॥ 6-113-23(44013)
స చ తాన్ప్రతి వివ్యాధ పంచభిః పంచభిః శరైఃక ।
శల్యం వివ్యాధ సప్తత్యా పునశ్చ దశభిః శరైః ॥ 6-113-24(44014)
తం శల్యో నవభిర్భిత్త్వా పునర్వివ్యాధ పంచభిః ।
సారథిం చాస్య భల్లేన గాఢం వివ్యాధ మర్మణి ॥ 6-113-25(44015)
విశోకం ప్రేక్ష్య నిర్భిన్నం భీమసేనః ప్రతాపవాన్ ।
మద్రరాజం త్రిభిర్బాణైర్బాహ్వోరురుసి చార్పయత్ ॥ 6-113-26(44016)
తథేతరాన్మహేష్వాసాంస్త్రిభిస్త్రిభిరజిహ్మగైః ।
తాజయామాస సమరే సింహవాద్విననాద చ ॥ 6-113-27(44017)
తే హి యత్తా మహేష్వాసాః పాండవం యుద్ధకోవిదం ।
త్రిభిస్త్రిభిరకుంఠాగ్రైర్భృశం మర్మస్వతాడయన్ ॥ 6-113-28(44018)
సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసో భీమసేనో న వివ్యథే ।
పర్వతో వారిధారాభిర్వర్షమాణైరివాంబుదైః ॥ 6-113-29(44019)
స తు క్రోధసమావిష్టః పాండవానాం మహారథః ।
మద్రేశ్వరం త్రిభిర్బాణైర్భృశం విద్ధ్వా మహాయశాః ॥ 6-113-30(44020)
కృపం చ నవభిర్బాణైర్భృశం విద్ధ్వా సమంతతః ।
ప్రగ్జ్యోతిషం శతైరాజౌ రాజన్వివ్యాధ సాయకైః ॥ 6-113-31(44021)
తతస్తు సశరం చాపం సాత్వతస్య మహాత్మనః ।
క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన చిచ్ఛేద కృతహస్తవత్ ॥ 6-113-32(44022)
తథాన్యద్ధనురాదాయ కృతవర్మా వృకోదరం ।
ఆజఘాన భ్రువోర్మధ్యే నారాచేన పరంతపః ॥ 6-113-33(44023)
భీమస్తు సమరే విద్ధ్వా శల్యం నవభిరాయసైః ।
భగదత్తం త్రిభిశ్చైవ కృతవర్మాణమష్టభిః ॥ 6-113-34(44024)
ద్వాభ్యాం ద్వాభ్యాం తు వివ్యాధ గౌతమప్రభృతీన్రథాన్ ।
తేఽపి తం సమరే రాజన్వివ్యధుర్నిశితైః శరైః ॥ 6-113-35(44025)
స తథా పీడ్యమానోఽపి సర్వశస్త్రైర్మహారథైః ।
మత్వా తృణేన తాంస్తుల్యాన్విచచార గతవ్యథః ॥ 6-113-36(44026)
తే చాపి రథినాం శ్రేష్ఠా భీమాయ నిశితాఞ్శరాన్ ।
ప్రేషయామాసురవ్యాగ్రాః శతశోఽథ సహస్రశః ॥ 6-113-37(44027)
తస్య శక్తిం మహావేగాం భగదత్తో మహారథః।
చిక్షేప సమరే వీరః స్వర్ణదండాం మహమతే ॥ 6-113-38(44028)
తోమరం సైంధవో రాజా పట్టసం చ మహాభుజః ।
శతఘ్నీం చ కృపో రాజంఛరం శల్యశ్చ సంయుగే ॥ 6-113-39(44029)
అథేతరే మహేష్వాసాః పంచ పంచ శిలీముఖాన్ ।
భీమసేనం సముద్దిశ్య ప్రేషయమాసురోజసా ॥ 6-113-40(44030)
తోమరం చ ద్విధా చక్రే క్షురప్రేణానిలాత్మజః ।
పట్టసం చ త్రిభిర్బాణైశ్చిచ్ఛేద తిలకాండవత్ ॥ 6-113-41(44031)
స బిభేద శతఘ్నీం చ నవభిః కంకపత్రిభిః ।
మద్రరాజప్రయుక్తం చ శరం ఛిత్త్వా మహారథః ॥ 6-113-42(44032)
శక్తిం చిచ్ఛేద సహసా భగదత్తేరితాం రణే।
తథేతరాఞ్శరాన్ఘోరాఞ్శరైః సన్నతపర్వభిః ॥ 6-113-43(44033)
భీమసేనో రణశ్లాఘీ త్రిధైకైకం సమాచ్ఛినత్।
తాంశ్చ సర్వాన్మహేష్వాసాంస్త్రిభిస్త్రిభిరతాడయత్ ॥ 6-113-44(44034)
తతో ధనంజయస్తత్ర వర్తమానే మహారణే ।
ఆజగామ రథేనాజౌ భీమం దృష్ట్వా మహారథం ॥ 6-113-45(44035)
నిఘ్నంతం సమరే శత్రూన్యోధయానం చ సాయకైః ।
తౌ తు తత్ర మహాత్మానౌ సమేతౌ వీక్ష్య పాండవౌ ॥ 6-113-46(44036)
న శశంసుర్జయం తత్ర తావకాః పురుషర్షభాః ।
అథార్జునో రణే భీమం యోధయంతం మహారథాన్ ॥ 6-113-47(44037)
భీష్మస్య నిధనాకాంక్షీ పురస్కృత్య శిఖండినం।
ఆససాద రణే వీరాంస్తావకాందశ భారత ॥ 6-113-48(44038)
యే స్మ భీమం రణే రాజన్యోధయంతో వ్యవస్థితాః।
బీభత్సుస్తానథావిధ్యద్భీమస్య ప్రియకాంయయా ॥ 6-113-49(44039)
తతో దుర్యోధనో రాజా సుశర్మాణమచోదయత్ ।
అర్జునస్య వధార్థాయ భీమసేనస్య చోభయోః ॥ 6-113-50(44040)
సుశర్మన్గచ్ఛ శీఘ్రం త్వం బలౌఘైః పరివారితః ।
జహి పాండుసుతావేతౌ ధనంజయవృకోదరౌ ॥ 6-113-51(44041)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య త్రైగర్తః ప్రస్థలాధిపః ।
అభిద్రుత్య రణే భీమమర్జునం చైవ ధన్వినౌ ॥ 6-113-52(44042)
రథైరనేకసాహస్రైః సమంతాత్పర్యవారయత్ ।
తతః ప్రవవృతే యుద్ధమర్జునస్య పరైః సహ ॥ ॥ 6-113-53(44043)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి దశమదివసయుద్ధే త్రయోదశాధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-113-21 కర్మారం శస్త్రోల్లేఖనయంత్రం ॥
6-113-32 సాత్వతస్య కృతవర్మణః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.